Ers y perfformiadau siomedig yn Stade de France a Pharc y Scarlets mae’n deg dweud fod pethau wedi mynd o ddrwg i waeth i dîm Wayne Pivac.

Ar ôl ildio 15 o geisiau yn y pum gêm ddiwethaf a chwympo i’r seithfed safle yn netholion y byd, Byron Hayward, hyfforddwr amddiffyn Cymru sydd wedi talu’r pris. Mewn datganiad, dywedodd Undeb Rygbi Cymru mai penderfyniad ar y cyd oedd iddo gamu o’r neilltu – ond mae adroddiadau bod anghytuno wedi bod o fewn yr undeb ers tro.

Nid yw’n glir a oedd ymadawiadau annisgwyl y cyn-hyfforddwr technegol, Sam Warburton, a chyn-gyfarwyddwr perfformiad, Ryan Jones, fis diwethaf yn gysylltiedig. Ond mae un peth yn sicr, ar drothwy Cwpan Cenhedloedd yr Hydref bydd pwysau ychwanegol ar brif hyfforddwr Cymru.

Ardal y gwrthdaro 

Yn absenoldeb Byron Hayward, Gethin Jenkins fydd yn bennaf gyfrifol am y gwaith amddiffynnol. Does dim angen gor-ddadansoddi’r perfformiadau diweddar i ddeall mai yn ardal y gwrthdaro mae tarddiad y problemau. Yn erbyn yr Alban, ildiodd Cymru 16 o giciau cosb – 11 o’r rheini yn ardal y gwrthdaro.

“Roedd hi’n ddiwrnod anodd iawn i ni o ran ardal y gwrthdaro”, meddai Pivac wedi’r gêm yn erbyn yr Alban. “Doedd y sefyllfa ddim yn caniatáu unrhyw lif i’r gêm a ddim yn caniatáu i ni fynd i mewn i’r gêm.”

Yn syml iawn heb osod sail gadarn i’r chwarae yn ardal y gwrthdaro does dim modd i Gymru ailgylchu’r bêl a rhoi eu cynlluniau ymosodol tu hwnt i’r ardal honno ar waith. Bydd pwysau ychwanegol ar Jenkins, sydd newydd ymuno fel Hyfforddwr technegol, i roi newidiadau ar waith mewn cyfnod byr. Er mai prin yw ei brofiad hyfforddi rhyngwladol bydd hi’n ddiddorol gweld dylanwad un o chwaraewyr mwyaf profiadol Cymru ar y gêm yn ystod yr wythnosau nesaf.

Wayne Pivac

Cyfnod pontio

Mae rhai wedi disgrifio’r cyfnod yma fel cyfnod pontio i Pivac a’i dim hyfforddi. Ond y gwirionedd yw roedd cyfnod pontio mewn lle ymhell cyn i’r tîm hyfforddi newydd gymryd yr awenau yn swyddogol.

Roedden nhw’n ymuno â sesiynau hyfforddi ac yn mynychu gemau Cymru yn ystod blwyddyn olaf Warren Gatland wrth y llyw, ac wedi i Rob Howley gael ei yrru gartref o Gwpan Rygbi’r Byd y llynedd, ymunodd hyfforddwr ymosod Cymru Stephen Jones â’r tîm yn gynnar.

Y broblem yw, er bod y cyfnod pontio swyddogol wedi dod i ben, mae’r tîm cenedlaethol yn parhau i fod rhwng dwy stôl – ffordd Gatland o chwarae a ffordd Pivac o chwarae.

Roedd gêm Gatland wedi ei chynllunio o amgylch amddiffyn cadarn y cyn-hyfforddwr amddiffyn Shaun Edwards – nod Pivac yw ehangu ar hynny a bod yn fwy anturus ac ymosodol. Ond mae perfformiadau diweddar yn dangos bod rhai o chwaraewyr mwyaf talentog a phrofiadol Cymru yn dal i ddod i delerau â’r ffordd newydd yma o chwarae.

Roedd Byron Hayward yn sicr yn byw yng nghysgod ei ragflaenydd yn fwy na run aelod arall o’r tîm hyfforddi – ond nid nawr yw’r amser i droi cefn ar Pivac. Saith mis yn ôl, ar ôl i Gymru colli’n agos yn Twickenham, galwodd Prif Hyfforddwr Lloegr, Eddie Jones, ar gefnogwyr Cymru i fod yn garedig wrth eu hyfforddwr newydd. Mae ei neges yr un mor wir heddiw.

Dod o hyd i’r cydbwysedd iawn

Er y siom a’r helynt diweddar bydd sylw Pivac nawr yn troi at Gwpan Cenhedloedd yr Hydref – cystadleuaeth sydd wedi ei chreu gydag un nod yn unig sef i greu arian er mwyn bodloni’r corfforai yn sgil y coronafeirws.

Ar y naill law, gall Pivac ddefnyddio’r gemau yma i roi cyfle i rai o’r chwaraewyr ifanc ar y llwyfan rhyngwladol – gan barhau gyda’i nod o weithio tua Chwpan Rygbi’r Byd 2023. Ar y llaw arall mae’n rhaid i Pivac ystyried beth fyddai effaith colli rhagor o gemau ar hyder o fewn ei garfan a hyder y cyhoedd yn ei dîm hyfforddi a’i weledigaeth.

O ystyried fod Gatland wedi colli pum gêm yn olynol yn 2010, wyth gem yn olynol rhwng 2012-13, a phum gêm yn olynol yn 2016, mae’n annhebygol y bydd yr Undeb mewn unrhyw frys i gefnu ar Pivac, ond mi fydd yr Undeb yn ailasesu ei gytundeb flwyddyn nesaf.

Dod o hyd i’r cydbwysedd iawn yw’r nod nawr i Gymru. Gall dewisiadau Pivac yn ystod y gemau nesaf siapio ei ddyfodol fel prif hyfforddwr.