Naill ai yr ydw i neu ein llywodraethau ni yn dechrau ei cholli hi’n llwyr. Tybed all rhywun fy helpu fi – neu nhw?

Dyma’r broblem. Maen nhw wedi cyhoeddi (yn Lloegr echdoe, ac yn y broses o wneud yng Nghymru)  – “newid mawr”. Ond, hyd y gwela’ i, dydi o ddim yn newid o gwbl.

Y drefn ar hyn o bryd ydi fod unrhyw un sy’n cael symptomau’r feirws corona yn gorfod ynysu ei hunan ynghyd â phawb sy’n byw yn yr un tŷ neu dylwyth – household ydi’r gair Saesneg.

O dan y rheolau newydd – ynghylch profi ac olrhain – mae’n rhaid i bawb sy’n cael symptomau ynysu eu hunain a rhoi gwybod am bobol sydd wedi bod yn agos iddyn nhw.

Y diffiniad o fod yn agos ydi rhywun sydd wedi bod o fewn dwy fetr i chi am chwarter awr neu fwy. Ond yn ôl y rheolau ar hyn o bryd, dim ond pobol o fewn eich tŷ sydd i fod i wneud hynny. A ddylen nhw chwaith ddim bod yn cymysgu â neb arall.

Felly, bob tro y bydd un o’r 25,000 o staff profi a dilyn yn ffonio i holi am eich cysylltiadau, mi ddylech chi ateb “neb ond y bobol sydd acw, yn fy nhŷ”, sef yn union fel y mae rŵan.

All rhywun yn rhywle egluro?

Ond, gan fy mod i wrthi, mae’r ffaith fod Cymru yn dilyn Lloegr y tro yma yn fanteisiol. Mae Lloegr wedi rhuthro er mwyn tynnu sylw oddi ar Dominic Cummings ond, trwy hynny, wedi drysu’r neges.

Yr argraff ydi fod ‘profi a dilyn’ yn disodli’r cyfyngu – y lockdown bondigrybwyll – a’r peryg ydi y bydd pobol yn credu bod modd iddyn nhw bellach gymysgu (ac yn sicr cael deng munud da o fewn llai na dwy fetr).

Mae yna gyfle i Brif Weinidog Cymru, Mark Drakeford, bwysleisio nad ydi’r cyfyngiadau heibio nes bydd y profi wedi llwyddo … ac mi fydd yna wythnosau cyn i’r system weithredu’n iawn.